Plevral Efüzyon ve Ampiyem
Tanım: Genellikle altta yatan bir
hastalığa bağlı olarak, plevral boşlukta sıvı birikimidir. Efüzyon transuda
veya eksuda niteliginde olabilir. Ampiyem ise plevral boşlugun mikrobiyal
infeksiyonudur. Yetersiz tanı ve tedavi durumunda kötü prognoza sahiptir.
Klinik Bulgular: Ampiyemin klinik bulguları çok
değişken olup, plevral sıvı toplanması ve infeksiyonla ilişkilidir. Göğüs
agrısı,dispne, kilo kaybı, ateş, titreme, gece terlemesi başlıca bulguları
oluşturur. Fizik incelemede plevral sıvı saptanabilir. Predispozan faktörleri
bilmek ve şüphelenmek tanıda önem kazanır.
Etiyoloji: Pnömoni seyri esnasında
gelişebilecegi gibi ekstapulmoner infeksiyon varlıgında, malignansi
komplikasyonu olarak, kollagen doku hastalıklarında, plevraya yönelik
girişimler sonucu plevral boşlugun mikrobiyolojik olarak kontaminasyonu ile de
ortaya çıkabilir. Diger yönden saglıklı erişkinde pnömoni sonucu gelişenlerde
en sık etkenler; Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae veya
Streptococcus pyogenes, çocuklarda Haemophilus influenzae’dır. Aspirasyon
pnömonisi, akciger apsesi, orofaringeal odaklı ampiyemde ise anaerob
mikroorganizmalar etkendir. Polimikrobiyal de olabilir. Travma veya cerrahi
girişim sonucu gelişenlerde ise; S. aureus ve Gram negatif bakteriler etkendir.
Fistül oluşumunda tüberküloz, aktinomikoz, nokardiyoz, subdiyafragmatik
odakvarlıgında ise salmonella, klostridiyum ve Entaomoeba histolytica etken
olabilir. Bagışıklıgı baskılanmış kişilerde vfungal etkenler ve atipik
mikobakteriler de sorumlu olabilir.
Tanı: Ampiyem torasentez sonucu
mikroorganizma ve iltihabın görülmesi ile dökümante edilir. Ampiyem varlıgında
sıvının Ph>7.2, glukoz> %40 mg, LDH> 1000mg. /dl.dir. Gram boyama,
kültür, ARB aranması, gerekirse plevral biyopsive sitoloji uygulanır. Tanıya
yaklaşımda akciger grafisi , decubitis pozisyonunda grafi, ultrasonografi
gerekirse kompüterize tomografi önemlidir. Altta yatan hastalıga yönelik
testler de yapılır.
Ayırıcı Tanı: Malignansi, kolagen doku
hastalıkları, tüberküloz,pankreatit.
Tedavi: İnfeksiyonun eradikasyonu,
iltihabın drenajı, akciger ekspansiyonunun saglanması amaçlanır. Primer tedavi
drenajdır. Belirgin iltihabı olan, plevral sıvıda Ph<7.2, glukoz
seviyesi<40mg/dl, laktik dehidrogenaz> 1000 U/lt olan olgularda drenaj
gereklidir. Digerlerinde antimikrobiyalajan başlanır ve 12-18 saat sonra
torasentezle tekrar degerlendirilir. Gerekirse tüp drenajı da uygulanabilir.
Tüp drenajında 24 saat içinde yanıtalınamayan olgularda intraplevral urokinaz
tedavisi uygulanır. Gögüs tüpü drenajı ve trombolitik tedaviye yanıt alınamayan
olgularda diger cerrahi yaklaşımlar gerekir.
Antimikrobiyal
Tedavi:
Plevral sıvıya direkt vermeye gerek yoktur. Etkene yönelik olarak planlanır.
Ampirik tedavide anaeroblara yönelik antibiyotikler tercih edilmelidir.
Betalaktam antibiyotikler kullanılabilir. Yanına aminoglikozidler veya
kinolonlar eklenebilir.Anaerobik mikroorganizmalarla oluşan ampiyemde
clindamycin,carbapenem veya betalaktam/betalaktamaz inhibitörleri kullanılır.
Nontüberküloz infeksiyonlarda 2-4 hafta yeterlidir.Tüberkülozda , tüberküloz
tedavisi uygulanır.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)