Atelektazi
akciğerlerin yetersiz genişlemesi veya daha önceden genişlemiş akciğerin
kollabe olması ile göreceli olarak daha az hava içeren akciğer parankiminin
oluşmasıdır. Anlamlı atelektazi oksijenlenmeyi azaltır ve enfeksiyona zemin
hazırlar. Edinilmiş atelektazi ile daha çok erişkinlerde karşılaşılır ve
obstrüksiyon, kompresyon ve kontraksiyon atelektazi olmak üzere ayrılabilir.
Resorbsiyon
atelektazisi; hava yollarının tam tıkanması sonrasında bunun distalinde
etkilenen alveollerdeki oksijenin resorbe olması ile oluşur. Etkilenen
alveollerde kan akımında etkilenme olmaz. Akciğer hacmi azldığından mediasten
etkilenen akciğer tarafına kayar. Buna temelde aşırı sekresyonlar (müköz
plaklar) veya küçük bronşlardaki eksudalar neden olur. Bu nedenle bronşial
astma, kronik bronşit bronşiektazi, yabancı cisim aspirasyonu ve ameliyat
sonrasında görülebilir. Bronş
tümörleride atelektaziye neden olabilir, birçok durumda tam olmayan
obstrüksiyon lokalize amfizem oluşturur.
Kompresyon
atelektazisi: plevral kavite parsiyel veya tam olarak sıvı (hidrotoraks),
eksüda (pitotoraks), tümör, kan (hemotoraks) veya hava (pnömotoraks) ile
oluşabilir. Sık olarak kardiyak yetmezliğe bağlı plevral sıvı oluşan hastalarda
ve plevral kavitedeki neoplastik efüzyonlarda görülür. Benzer olarak peritonit
veya subdiafragmatig abseli olgulardaki gibi diaframın anormal yükselmesi
postoperatif ciddi kötü olan hastalarda bazal atelektazi olşur. Kompressiv
atelektazide mediasten etkilenmis akciğere doğru yön değiştirir.
Yamasal
atelektazi; neonatal veya adult respiratuvar yetmezlikli olgularda olduğu gibi
pulmoner sürfaktan kaybı olan yerlerde olabilir.
Kontraksiyon
atelektazisi akciğer ve plevrada akciğerlerin genişlemesine engelleyen lokalize
veya yaygın fibrotik değişiklikler olduğunda görülür.
Kontraksiyon
dışında kolabe olan akciğer parankimi yeniden genişlediğinden atelektazi
reverzibl bir hastalıktır. Ancak atelektazik akciğerde infeksiyona yatkınlık
bulunur.
Sait Şen Ege
Üni Tıp Fakültesi Patoloji AD
http://www.med.ege.edu.tr/~saitsen/