AKUT BAKTERİYEL MENENJİT
Klinik Bulgular : Ateş, şiddetli baş ağrısı, kusma, ense sertliği,
Kerning ve Brudzinski
belirtileri, patolojik refleksler, nabızda diskordans, herpes labialis,
konvülsyon, ileri dönemde göz dibi stazı, opüstotonus, şuur bulanıklığı ve
koma.
Etyoloji : Yaşa ve altta yatan bazı hallere göre değişir.Toplumsal
kaynaklı yetişkin menejitinde S.pneumoniae, N.menengitidis, L.monocytogenes en
sık rastlanan etkenlerdir.
Tanı : Klinik bulgular genellikle yetkili olsa da kesin tanı ve etyolojik
ayırım için mutlaka BOS incelemesi ve kültürü yapılmalıdır.
(Tablo
1).
- Yaymada lenfosit hakimiyeti ve kültürde üreme olmaması, erken dönem veya
etkin tedavi uygulanmamış bakteriyel menejitte görülebilir.
- Epidemiyolojik özelliği ve hastayla yakın temasta olanların profilaksisi
gerektiğinden meningokoksik menejitin erken tanısı önemlidir; 2 dakikada
basitce yapılabilecek metilen boyamasıyla lökositler içinde ve dışında
diplokokların görülmesi veya latex aglütinasyonda müsbetlik.
- Bakteriyel menejitler akut başlangıçlıdır; hızla menenjit bulguları belirir.
Tüberküloz, fungal, leptospiral ve protozoal menejitlerde ise genellikle
belirtiler ilk günde siliktir, yavaş gelişerek ileri safhalarda belirginleşir.
Ayırıcı tanı : Beyin absesi (meninkslere direne olarak menejit yapar),
beyin tümörü, ensefalit, subaraknoid kanama.
Tedavi : Bakteriyel menenjit düşünülen hastaya BOS alındıktan hemen
sonra (30 dk içinde) uygun IV ampirik antibiyotik tedavisine başlanmalıdır.
- Penicilin G (4x6 milyon Ü perfüzyon) veya Ampicillin (4x3gr) + Cefotaxim
(4x2-3gr) veya Ceftriaxone (2x2)
- Penicillin alerjisi varsa bu kombinasyon yerine Chloramfenicol (4x1gr) + TMP/
SMX
(3x160/800 mg)
- 50 yaşından büyüklerde veya otit, sinüzit,diabet, alkolizm varlığında
Vancomycin (2x1g) + Rifampicin (1x600mg) + Ampicillin + Cefotaxim veya
Ceftriaxone.
- Kafa yada spinal cerrahi veya travması; Vancomycin+Ceftazidime (3x2g) veya
Pefloxacin, Pseudomonas üremişse Amikacin (2x600mg ÝV 15mg/gün
intratekal ) ilave edilir.
Dexametazon’un yetişkinlerde yararı tartışmalıdır; ancak kafa içi basıncı çok
artmışsa ve BOS yaymasında bol bakteri görülmüşse(antibiyotik başlamadan 20
dakika önce ) verilebilir.Dozu 2x12-24mg 2 gün.
IV sıvı ve beslenmeye geçilmeli.
Solunum yollarının açık kalmasına dikkat edilmeli.
Beyin Ödemi, DIC (özellikle menengokoksik menenjitte) gibi komplikasyonlar için
yakın takip.
|
BOS |
Basınç (mm su) |
Hücre
/ l |
Hücre
Tipi |
Protein (mg / dl) |
Glikoz (mg / dl) |
|
Normal Bakteriyel Tbc ve fungal m Viral m |
150 artmış artmış artmış |
5 500 200-500 200 |
lenfosit parçalı lenfosit lenfosit |
15-45 100 100 artmış |
50-80 50 50 normal / artmış |
Profilaksi,
eğer etken menengokok ise, tedavi öncesi hastayla teması olanlara yapılır;
Rifampicin 2x600 mg oral 2 gün, çoçuklara 5-10mg/kg/g veya Ceftriaxson 250 IM
yada Ciprofloxacin (yetişkine) 750 mg,tek doz
Laboratuar : Göz dibi muayenesinden sonra LP yapılmalı; steril 3 tüpe 2’şer
ml BOS alınır;
1.Makroskobik muayene.
2.Biyokimya; protein glikoz ( aynı anda kan şekerine de bakılır) ve klor.
3.Lokosit sayısı ve tipi.
4.BOS yaymalarýnda metilen, Gram, ARB ve çini mürekkebi (kriptokok için)
boyamaları yapılır.
5.BOS kültürü; kanlı, EMB, çukulatamsı ve Lövenstein besiyerlerine ekim.
6.BOS’ta latex aglütinasyon testiyle antijen (sadece S.pneumoniae, H.influenzae
tip B, N.menegitidis ve B grubu streptokoklar tesbit edilir) araştırılır.
-Eğer göz dibinde belirgin staz varsa, sadece birkaç damla BOS alınarak kültür
ve boyamalar yapılır. BOS’un bulanık olması ve mikroskopide lökosit görülmesi
akut bakteriyel menenjit lehinedir.
-Menejit kaynağı olabilecek odaklardan (boğaz, sinüs, mastoid vb) boya ve
kültürler alınır.
-Kan kültürü, tam kan periferik yayma, tam idrar, rutin biyokimya
-Akciğer ve paranasal sinüs filmi,gerekirse kranial tomografi veya MRI.
-Menenjitlerin bildirimi zorunludur.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)