Bartonelloz
Tanım ve Klinik
Bilgiler : Bartonella
bacilliformis’in oluşturdugu, 2 ayri tablo şeklinde seyreden bir hastaliktir.
Hastaligin anemik fazina Carrion hastalığı veya Oroya ateşi, döküntülü fazına ise
Verruga Peruana adları verilir. Phlebotomus verrucarum türü tatarcıklarla
bulaşan hastalığın tek rezervuarı ve hastalandırdığı insanlardır. Endotel ve
eritrositler içinde hızla üreyebilen etken ile gelişen hastalığın 3 klasik
aşaması vardır. Kuluçka dönemi 2-6 haftadır fakat anemik faz yoksa süre
uzayabilir.
Anemik Faz (Oroya
ateşi) : Hizla
gelişen anemi sonrasinda solukluk, dispne, başagrisi, halsizlik, giderek
yükselen ateş, lenfadenopati, hepatosplenomegali ve sarilik başlica belirti ve
bulgulardir. Eritrosit sayisi milimetreküpte 1.000.000’un altindadir.
Geçiş Fazı : Ateşin düştügü, hemolizin
durdugu ve dolaşimdaki infekte eritrosit sayisinin hizla azaldigi, eritropoezin
hizlandigi dönemdir. 1-2 hafta sürebilecegi gibi uzayabilen bu fazda
süperinfeksiyonlar görülebilir.
Döküntülü Faz
(Verruga Peruana) : Ekstremitelerin ekstansör yüzeyleri, gövde ve yüzde daha fazla
olmak üzere oral mukoza dahil her yerde görülebilen, kırmızıdan mora kadar
değişen renkte, 1-2 cm. çapında hemanjiomatöz nodüller görülür. Bu dönem
aylarca sürebilir.
Tanı Metotları : Periferik kan yayması ile eritrositler içinde tek tek
veya birkaç sayıdaki etken görülebilir. Howell-Jolly body, Cabot halkası
görülebilir. Kan kültürü ile üretilebilir ancak verrülerden etkenin üretilmesi
çok güçtür. Ek olarak Coombs testi ve eritrosit agglutünasyon testleri
negatifleşebilir.
Akut fazda uygun tedavi ile prognoz iyidir ancak süperinfeksiyon varlığında
kötüleşir. Lökositoz ve devam eden anemi kötü prognoza işaret eder. Antibiyotik
verilmeyen erişkinlerde mortalite %50’ye varabilir. Döküntülü faz genellikle
iyi seyirlidir, haftalar veya aylar içinde kendiliğinden iyileşir.
Tedavi :
Anemik Faz : Anemi genellikle kendiliğinden geriler. Oksijen desteği ve
kan transfüzyonu verilmesi gereken ağır olgular da olabilir. Antibiyotik
tedavisinde Penisilinler, kloramfenikol ve tetrasiklinler etkilidir.
Kloramfenikol uygulanması, salmonellalara karşı da etkinliği nedeniyle
özellikle önerilmektedir.(2-4 gram/gün 7-10 gün süre ile)
Döküntülü Faz : Genellikle antibiyotiklerden cevap alınamaz. Rifampisin
(Büyüklerde 600mg/gün, çocuklarda 300mg/gün 6 gün süre ile) uygulanması
önerilir. Streptomisin(1g/gün 10 gün süre ile) uygulanması da yararlı olabilir.
Bu dönemde tetrasiklinler yararlı değildir. Büyük lezyonların cerrahi eksizyonu
gerekebilir.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)