BOTULİSM
Klinik bulgular : Nöromüsküler blokaja bağlı oluşan nörolojik
bulgulardan ibarettir.Ilk tipik belirtiler kafa çiftleriyle (3,4 veya 6 en sık
tutulan sinirlerdir) ilgilidir;
- Bulanık görme, fotofobi, pitozis, midriyazis, ağız kuruluğu, ses kısıklığı,
disarti, yutma güçlüğü, bulantı, kusma.
- Daha sonra ekstremitelerde simetrik parezi ve paraliziler, konstipasyon,
idrar retansiyonu, ileus görülür.
- Hastaların bilinci yerindedir. Başlarını tutamazlar. Ateş yoktur. Ağız
mukozası hiperemik, dil kurudur. Deri tendon refleksleri normal, simetrik
olarak azalmış veya alınmayabilir. Patolojik refleksler ve pupil reaksiyonu
alınmaz. Duyu kaybı yoktur. BOS normaldir.
- Ağır vakalar, solunum kasları felciyle kaybedilir.
Etyoloji : Hastalık, C.botilinum’un (anaerop, sporlu) eksotoksini ile
oluşur. En çok ev konserveleri, nadiren de havası alınmış gıdalar nedendir.
Yiyeceğin 100° C’de 10 dk. kaynatılması toksini nötralize eder.
Tanı : 12-36 saatlik inkübasyon süresi içinde ev konservesi yeme
hikayesi ve aynı gıdayı yiyen başkalarında da benzer belirtilerin olması ve
aşağıdaki 5 bulgunun varlığı botulism tanısı koydurur.
1. Nedeni açıklanamayan postural hipotansiyon
2. Dilate, refleksisiz pupiller
3. Progressif solunum zayıflığına eşlik eden dessendan paralizi
4. Mukozalarda kuruluk
5. Ateş bulunmayışı
Ayırıcı tanı : Atropin ve bazı bitki zehirlenmeleri; dilate pupil ve
ağız kuruluğuna hallüsinasyonlar ve SSS eksitasyon bulguları eşlik eder.
Guillain- Barré sendromunda, kas zayıflığı periferden başlar, assendadır, kafa
çiftleri son dönemde tutulur. BOS’ta protein artmıştır. Myasthenia gravis’li
hastalar edrophonium (Tensilon)’a çok daha iyi cevap verir. Poliomyelit;
ateşlidir, ekstemite tutulumu asimetriktir.
Tedavi : Botilism şüphesi olan hastaya süratle aşağıdaki işlemler
uygulanır.
- Trivalan (ABE) botulism antitoksik serumu (Hıfzıssıha Ens’ten temin
edilebilir, Tel:312-4355680); heterolog immun globulindir. Alerji kontrolü
yapıldıktan sonra (varsa desensitizasyon yap; bir flakon IM, bir flakon IV
(prospektüste müsaade edilmiyorsa) 2-4 saatte bir semptomlar düzelene kadar
verilir.
-Şüpheli gıdayı yiyen semptomsuz kişilere profilaktik olarak serum önerilmez
(%20 oranında hipersensitivite riski vardır.)
- Hasta yoğun bakımda izlenir.Suni solunum ve trakeostomi için hazır
olunmalıdır. Iyi destek tedaviyle ağır vakalar bile kurtarılabilir.
- İleus varsa, nazogastrik aspirasyon ve parenteral beslenme yapılır. İleus
yoksa, mide yıkanır müshil veya lavman yapılarak GIS’te kalmış olan toksin
uzaklaştırılır.
Laboratuar : Tanıda pratik değeri yoktur. Rutin tetkikler fikir vermez.
Dışkı, muhtevası ve şüpheli gıdadan toksin tayini ve aneorob kültür yapılır.
Hayvan deneyi yapmak daha kolaydır. EMG, rutin olmasada tanıda kullanılabilir.
- Bildirimi zorunludur.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)