Campylobacter
(Kampilobakter) Enfeksiyonları
Tanı ve Klinik Bulgular : Hem hayvanlarda hem de insanlarda hastalık
yapabilen Campylobacter cinsi bakterilerin insanlarda en sık olarak neden
olduğu tablo çoğu kez kendikendini sınırlayabilen bir enterit tablosudur. İshal
çok değişik şekillerde olabilir. Bazan aşırı sulu bazan da kanlı bir ishal
görülebilir. İshal öncesi hastada baş ağrısı,miyalji, ateş gibi bulgular
görülür. Karın ağrısı kramp veya kolık tarzında yaygın veya lokalize olabilir
olur . Karın ağrısı akut apandisit ile karışabilir. Bulantı, kusma, iştahsızlık
tabloya eşlik eder. Bazen bifazik bir seyir olup spontan düzelmeyi takiben
günler sonra daha ağır bir ishalle tekrarlayabilir. Bazen de ishal uzun
sürebilir.
Bakteriyemi ve organ
tutulumu , seyrek olarak ve immün +yetmezliğin olduğu durumlarda, bebek ve
yaşlılarda görülür. Kronik periton dializi hastalarında peritonit gelişebilir.
Komşuluk yoluyla kolesistit, pankreatit, sistit gelişebilir.
Reaktif artrit (Reiter’s sendromu) gelişebilir. HLA-B 27 doku antijeni
olanlarda reaktif artrit gelişme olasılığı daha fazladır. Nadiren hemolitik
üremik sendrom gelişebilir. Araştırmalar geç bir sekel olarak Guillan-Barre
sendromu gelişebileceğini göstermektedir.
Etyoloji : Campylobacter türleri içinde
en sık ishal etkeni olan C. jejuni dir. C. coli de daha az sıklıkta olmak üzere
ishal yapabilir. Diğer Campylobacter türleri de ishal etkeni olarak nadiren
bildirilmiştir. Campylobacter türleri C,S veya martı kanadı gibi ve vibriolara
benzer görüntüdedirler. Önemli üreme özellikleri mikroaerofilik olmaları ve 42º
de üreyebilmeleridir.
Epidemiyoloji : Campylobacter türlerinin hayvanlarda da infeksiyon
yapması ve hayvanlarda taşıyıcılığın olması nedeniyle etkenin insanlara
bulaşması hayvan kesimi sırasında kontamine olan etlerin az pişirilmesi halinde
bu etler aracılığı ile olur. İnfekte hayvanlar çevreyi de kontamine edebilirler
bu şekilde bulaşmış su ve besinler ile de geçiş söz konusudur. Evde beslenen
kedi veya köpeklerden de geçebilir.
Her yaşta görülebilir. Gelişmekte olan ülkelerde görülme sıklığı 5 yaşın
altındaki çocuklarda daha yüksektir. Yıl boyu görülebilir ancak yaz ve yaz sonu
daha sık görülmektedir.
Tanı : Campylobacter enteriti olan hastanın dışkısının direkt
incelemesinde dışkda lökosit varlığının yanında karanlık alan veya faz kontrast
mikroskopta hızlı hareket eden bakterilerin görülmesi tanıya yardımcı
bulgulardır. Dışkıdaki diğer flora bakterilerinden farklı yapıları gram
boyasının tanıda yardımcı olmasını mümkün kılar. Dışkının gram boyası ile
boyanması ile C, S; veya martı kanadı görüntüsünde virgüle benzer bakterilerin
görülmesi tanı için önemli bir ipucudur. Kesin tanı için dışkı kültürü yapılır.
Rektal sürüntü ve dışkı örneğinin olabildiğince çabuk ekilmesi önemlidir.
Kültür için Campy BAP özel besi yeri kullanılır. Dışkıyı membran filtreden
süzerek daha sonra çukolata agar selektif olmayan gibi bir besi yerine ekmek
kullanılabilecek bir diğer kültür yöntemidir. Mikroaerofilik atmosfede ve 42º
de inkubasyon üremeyi kolaylaştırır.
Tedavi : Gerekiyorsa sıvı ve elektrolit tedavisi yapılır. Olguların
birçoğu kendiliğinden düzelebilir bu nedenle antibiyotik tedavisi
tartışılabilir. Özellikle erken başlanan antibiyotik tedavisi semptomların
süresini kısaltmada yararlıdır. Ciddi seyir gösteren olgularda antibiyotik
tedavisi gerekir. Ateşin yüksek , dışkılama sayısının 8 den fazla olduğu ,
kanlı ishalin görüldüğü olgularda ve hastalığın bir haftadan fazla sürmesi
halinde antibiyotik kullanımı uygun olur. Tercih edilecek antibiyotik
eritromisindir. Eritromisin 4X250 mg / gün dozunda 5-7 gün süreyle verilir.
Eritromisin kullanılamayan olgularda siproflosasin 2X500mg 7gün dozunda
kullanılabilir. Ancak son yıllarda siprofloksasin direnci giderek artmaktadır.
Bakteriyemi gelişen hastalarda imipenem, aminoglikozid ve kloramfenikol gibi
diğer bazı antibiyotikler kullanılabilir.
Motiliteyi azaltan ilaçların kullanımı ishal süresini uzatmakta ve prognozu
olumsuz etkilemektedir.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)