ESHERİCHİA
COLİ ( E. coli ) ENFEKSİYONLARI
Tanı ve Klinik Bulgular : Barsak florasında yer alan bir bakteri olan
E.coli ‘nin bazı kökenleri barsakta değişik mekanizmalarla patojen rolü
oynamakta ve ishal ile seyreden hastalıkların gelişmesine neden olmaktadırlar.
E.coli hastalık oluşturma mekanizmalarına göre 5 grupta
toplanmaktadır:Enterotoksijenik(ETEC), enteropatojenik(EPEC),
enteroaggregatif(EaggEC), enterohemorajik(EHEC), enteroinvazif(EIEC). E.coli
nin neden olduğu barsak infeksiyonlarında klinik bu 5 grupta farklılıklar
gösterir.
ETEC toksin etkisi ile hastalık yapar. Isıya dirençli (ST) ve ısıya duyarlı
(LT) olmak üzere 2 tür toksin üretir. İki tür LT vardır LT-I ve LT-II
.Bunlardan LT-I Kolera toksinine benzer yapı ve etkiye sahiptir. Kolera benzeri
bir tabloya neden olabilir. Ani gelişen sulu dışkılama vardır. Kramp şeklinde
karın ağrısı olabilir.
EPEC bebeklerde hastalık yapar.İshali sinsi başlar. İlk bulgular hafif kilo
kaybı ve karında distansiyondur. Huzursuzluk,beslenme güçlüğü vardır. Dışkı;
sulu , sarı-yeşil renklidir,kan ve mukus içermez. Tedavi edilmezse
ilerleyebilir,ve dehidratasyon gelişebilir, uzayabilir.Bazı hastalarda da
birkaç hafta sonra relaps görülebilir.
EaggEC hafif bir ishale neden olur.
EHEC, abdominal kramplarla birlikte ishalin olduğu bir tabloya neden olur.
İshal hafif sulu bir ishal şeklinde olabileceği gibi kanlı ishal şeklinde de
olabilir. Hemolitik üremik sendrom gelişebilir.
EIEC invazyon yeteneği ile şigelloza benzer bir tabloya neden olur.
Etyoloji : E.coli , gram negatif,laktoz negatif bir bakteridir. E.coli
kökenlerini rutin besi yerlerinde ayirdetmek mümkün değildir. EIEC kökenleri
laktozu geç fermente etmeleri veya etmemeleri ile diğer E.coli’ lerden
ayrılabilir.
Epidemiyoloji : İshale neden olan E.coli kökenlerinin gösterdiği
epidemiyoljik özellikler ETEC, EPEC, EIEC, EHEC ve EaggEC gruplarında
farklılıklar gösterir.
ETEC, asemptomatik olarak da taşınabilmekte ve muhtemelen hastalığın
yayılmasında asemptomatik taşıyıcılar rol oynamaktadır. Seyahat ishallerinin
büyük bir çoğunluğu ETEC suşları ile meydana gelmektedir. Tüm dünyada ishalin
en başta gelen nedenlerinden biridir.
EPEC, daha çok bebeklerde ve 2 yaş altındaki çocuklarda etken olur.Gelişmemiş
ülkelerde daha sık olmak üzere kreşlerde vb. yerlerde salgınlar şeklinde
görülebilmektedir.
EaggEC, her yaş grubunda etken olabilir. Seyahat ishallerinden sorumlu olan bir
diğer bakteridir.
EIEC gelişmiş ülkelerde besin kaynaklı salgınlarda saptanmıştır. EHEC de besin
kaynaklı salgınlarda saptanmış olup hamburger en sıklıkla kaynak olan besin
olarak dikkati çekmektedir. EHEC ler içinde en sık rastlanan O157 :H7 dir.
Tanı : Kültür tanıda çok yardımcı değildir. Sadece EIEC laktozu yavaş
fermente etmesi ile hareketsiz ve lizin negatif olması ile ayırdedilebilir.
E.coli O157:H7 de sorbitolü fermente etmemesi ile seçilen kolonilerin özgül
antiserum ile karşılaştırılması ile tanımlanabilir.
ETEC tanısı için toksinin gösterilmesi, EPEC için serotiplendirme, EaggEC için
Hep-2 hücrelerinde aderensin gösterilmesi EHEC lerin de kobay gözüne
damlatılınca kojunktivit oluşturması(sereny testi) tanı için kullanılabilecek
ama rutinde kullanılamayan yöntemlerdir.
Tedavi : Tedavide öncelikle sıvı ve elektrolit kaybı var ise onun
düzeltilmesi önemlidir. Hafif seyirli olgularda oral rehdratasyon sıvısı
kullanılır. Ağır seyreden olgularda gerekiyorsa intravenöz tedavi kullanılır.
Antibiyotik kullanımı kesinlik kazanmamıştır.doksisiklin,
trimetoprim-sülfametoksazol, ofloksasin gibi ilaçlarla yapılan çalışmalar
ishalin süresinin antibiyotik kullanımı ile kısaldığını göstermiştir.EHEC lerde
ise antibiyotik kullanımı yarar değil zarar vermekte hemolitik üremik sendrom
gelişmesine yol açmaktadır.
Antidiareik ilaçların özellikle motilite azaltanların kullanılması
kontrendikedir.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)