Fare
Isırığı Hastalığı
Tanım ve Klinik
Bilgiler : Fare
ısırığı hastalığı, infekte kemiricilerin ısırması veya tırmalaması ile bulaşan,
Spirillum minus ve Streptobacillus moniliformis adlı 2 ayrı etken tarafından oluşturulan
akut ateşli hastalıkların ortak adıdır. Bu etkenlerden S.minus, Sodoku
hastalığının, S.moniliformis ise Haverhill ateşi’nin etiyolojik ajanıdır.
Rezervuarlar arasında kemiricilerden başka, kedi, köpek, gelincik ve sansar
gibi hayvanlar da vardır. Dünyanın her yerinde, tersane ve gemi çalışanları,
pirinç tarlasında çalışanlar, laboratuvar personeli gibi kemiricilerle
karşılaşma riski fazla olanlarda görülür. İnsandan insana geçiş yoktur.
S.moniliformis, fare idrarının pastörize edilmemiş sütlere veya suya karışması
sonucu küçük endemiler yapabilir. Giriş kapisinda üreyen etken daha sonra
bölgesel lenf bezlerine giderek orada üremeden genel dolaşima katilarak
hastalik oluşturur.Sodoku hastalığının kuluçka süresi 5-21 gündür. Sistemik
belirtilerin başlamasıyla birlikte ısırık yerinde inflamasyon tekrarlar. Ateş,
üşüme, titreme, bitkinlik, kas ağrısı, bulantı, yaygın makülopapüler, nodüler,
eritematöz döküntüler görülür. Tablo 1-2 haftada sona erer ancak tedavisiz
olgularda relapslar aylar, hatta yıllarca sürebilir.
Haverhill hastalığının kuluçka süresi 3-10 gündür. Diğerinden farklı olarak
sistemik belirtilerin başlaması ile ısırık yerinde tekrar inflamasyon görülmez.
Başlangıç semptomları aynıdır. İlk hafta içinde olguların %90’ında
ekstremitelerin ekstansör yüzeylerinde eritemli veya peteşiyel döküntüler
ortaya çıkar. Tedavisiz olgularda ateş 10.günden sonra düşmeye başlar fakat
haftalar veya aylar sonra nüksler görülebilir.
Tanı Metodları : Nötrofilik lökositoz her iki tabloda da mevcuttur.
Sodoku’da eozinofili görülebilir. Sodoku hastalığında ateşli dönemde ısırık
yrası eksüdasında karanlık alan mikroskopisi ve hastalık materyalinin fare veya
kobaya inokülasyonu ile etken gösterilebilir. Bu tablo için kullanışlı bir
serolojik test yoktur. Haverhill hastalığı etkeni S.moniliformis,
zenginleştirilmiş sıradan bes yerlerinde %10 karbodioksit ortamında
üretilebilir. Spesifik antikorlar, agglütinasyon ve komleman fiksasyon testleri
ile gösterilebilir. VDRL yalancı pozitifliği olabilir.
Tedavi :
Her iki tabloda da Prokain penisilin G(12 milyon ünite, I.M, 12 saatte bir, 10
gün) etkili bir tedavi yöntemidir. Alternatif olarak tetrasiklin (6 saatte bir
250mg,10 gün)kullanılabilir. Fare ısırması durumunda profilaktik penisilin
kullanımının yararlı olabileceği bildirilmiştir.. Tedavisiz olgularda nüksler
ve komplikasyonlar görülür. Antibiyotik tedavisi yüz güldürücüdür.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)