İMPETİGO
Klinik bulgular : Büllöz olmayan formu, sıklıkla yüz ve ekstremitelerde
, kesi, çizik, böcek ısırması gibi minör bir travma sonucu oluşur. Eritemli bir
zeminde papül, ardından küçük bir vezikül şeklinde başlar, hızla püstüle ve
rüptüre olur. Pürülan akıntı kurur ve karekteristik kalın, sarı-yeşil kabuklar
oluşur. Bal peteği görünümündedir. Kaşıntı sıktır ve kaşınmayla yayılır.
Yüzeyeldir, ülsere olmaz ve dermisi infiltre etmez. Hafif bölgesel bir
lenfadenopati olabilir. Sistemik infeksiyon bulguları , ateş çok nadirdir.
Ağrısızdır ve skar bırakmaz. Grup A streptokoklar tarafından oluşan impetigo
bazen poststreptokokal glomerulonefrite yol açabilir. Büllöz impetigo;
yenidoğan ve infantlarda oluşur. Vezikül olarak başlar, sonra bül haline geçer
, büller kolayca rüptüre olur, kırmızı bir yüzey oluşur, sonra açık kahverengi
krutlar ortaya çıkar. Sıklıkla boyun, yüz ve çeneyi tutar.
Etyoloji : Etken genellikle A grubu beta hemolitik streptokok veya
Staphylococcus aureustur. Birlikte de olabilirler. Büllöz impetigoda S. aureus
etkendir(grup II bakteriofaj içeren ). Yenidoğan da B grubu streptokoklar da
etken olabilir.
Epidemiyoloji : Streptokokal impetigoda genelde fiziksel temasla geçiş
söz konusudur. . Epidemiler yapabilir. İmpetigoyu takiben de çoğunlukla üst
solunum yolunda da kolonize olur.
Tanı : Kesin tanı enfekte bölgeden S.pyogenes veya S.aureus’un kültürde
izolasyonu ile konur. Genellikle mikrobiyolojik çalışma gerekmez. Gram boyama
yapılabilir.
Ayırıcı tanı : Tipik olmakla birlikte başlangıçta su çiçeği, mantar
enfeksiyonları, Herpes simplex virus enfeksiyonları, akut püstüler psöriazis
ile karışabilir.
Tedavi : Lokal yara bakımı yararlıdır(su ve sabunla yıkama). Topikal
antibiyotik; bacitracin, neomycin-bacitracin, mupirocin de kullanılabilir.
Günde 3 kez , 7-8 gün uygulama yeterlidir. Yaygın impetigo, aile içi infeksiyon
varsa , kreş grubu veya atletik takım ve büllöz impetigoda topikal ajanlar
yeterli olmaz. Sistemik antimikrobiyal ajan kullanımını gerektiriyorsa;
Penisilin veya amoksisilin verilir.. Oral 1.jenerasyon sefalosporinler,
penisiline allerjisi olanlarda; eritromisin, azithromycin doz clarithromycin
verilir. Stafilokokların etkin olduğu düşünülüyorsa, büllözse; penisilinaza
dirençli oral penisilin ör:dicloxacillin--cloxacillin veya I.jenerasyon
sefalosporinler; cephalexin, cephradine veya , cefadroxil oral
kullanılabilir.Cefixim S.aureusa etkin olmadığı için kullanılmaz.
Amoksisilin/clavulanic asit, Clindamycin veya trimethoprim/sulfamethoxazole
160/800 mg.lıktan oral yolla günde iki kez verilebilir. Gerekirse diğer
antistafilokokal ajanlar da kullanılabilir. Oral ajanlarla tedavi süresi bir
haftadır.
Dozlar : Penisilin : Oral penisilinV ; 25000-90.000Ü/kg/gün, dört dozda,
10 gün ,erişkinde; 250 mg , oral, 4 kez/gün veya benzathin penisilinG ;300
000-600.000Ü çocuk, 1200 000Ü erişkin olarak tek doz kas içine uygulanır.
Amoksisilin : 25-50mg/kg/gün, üç dozda, erişkin:1.5gr. iki-üç dozda
Ampicillin : 50-100mg/kg/gün, 4 dozda, erişkin: 2-4 gr/gün, 4 dozda
Oral 1.jenerasyon sefalosporinler : Cephadroxil oral; 30mg/kg/gün, iki
doza bölünerek, erişkinde 2gr. iki doza bölünüp, , cefpodoxime; 10mg/kg/gün 2
dozda, erişkinde 800mg, iki doza bölünüp, cefprozil; 15-30mg/kg/gün iki doza
bölünüp, erişkinde 1 gr/gün iki dozda, ceftibuten 9mg/kg/gün, bir doz,
cephalexin ; 25-50mg/kg/gün 4 doza bölünerek, erişkinde günlük doz 1-4 gr,
cephradine; 25-50mg/kg/gün 2-4 dozda ,erişkinde 250mgx4 doz.
Erythromycin: Yenidoğanda
doz :
2000gr.dan düşük ağırlıklı bebekte;10mg/kg ağırlıklıda 12 saatte bir ,
2000gr.dan büyükte; 10mg/kg, 8 saatte bir , 20-50mg/kg 2-4 dozda erişkinde 6
saatte bir 250-500mg olarak.
Azithromycin 5-12mg/kg gün tek doz, erişkin : 500mg/gün veya İlk gün 0.5
gr.daha sonra 250 mg/gün toplam 5 gün.maksimum doz; 600 mg.
Clarithromycin 7.5 mg/kg/gün iki dozda, erişkinde 1 gr/gün, iki dozda,. 10 gün
verilir.
Dicloxacillin : 3.125-6.25 mg/kg-cloxacillin 12.5 mg/kg dörde bölünüp,
erişkinde 250mg oral 4 kez/günde) veya sefalosporin: cephalexin, cephradine
(25-50mg/kg) ikiye bölünüp(erişkinde 250mg , oral, günde 4 kez) veya ,
cefadroxil 30mg/kg /gün, iki dozda kullanılabilir.
Amoksisilin/clavulanic asit:25-45 mg/kg/gün, 2-3 dozda(formülasyona göre),
erişkin:1.5 gr./gün, üç dozda.
Clindamycin : 2000gr.dan düşük yenidoğanda
5mg/kg, 12 saatte bir, 1 haftadan büyükse 5mg/kg 8 saatte bir, 2000gr.dan büyük
ve 1 haftadan küçüklerde 5mg/kg, 8 saatte bir, bir haftadan büyüklerde 5mg/kg 6
saatte bir , infantlarda; 15-25mg/kg/gün 3-4 doz oral, erişkinde 150mg-450mg, 4
kez günde oral.
Trimethoprim/sulfamethoxazole
:
8mg/kg/gün(trimethoprime göre), 2 dozda, erişkin; 160/800 mg.lıktan oral yolla
günde iki kez verilebilir.
Korunma : Kişisel temizlik kurallarına uymak. Cilt infeksiyonu olanlar
antimikrobiyal tedaviye başladıktan 24 saat sonraya dek okula gönderilmemeli,
mümkünse o sürede yakın temastan uzak durmalı.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)