|
|
İNTERNET DOKTORU |
|
SİFİLİZ
FRENGİ (Sy)
Etkeni:
Anaeroptur, 12 saat gibi uzun süre Levaditi
(gümüşleme) yöntemi ile pembe renkte, burgu şeklinde boyanabilir. Sadece
insanlarda hastalığa yol açar. Buzdolabında >4 gün saklanan konserve kan
artık bulaştırıcı değildir. Genelde 2. günde ölürler.
A) Edinsel
Sy:
2-10 haftalık inkübasyon süresi vardır.
1. Dönem: Ağrısız, sert şankr ve 1-2 hafta sonra ağrısız
bölgesel LAP.
2. Dönem: 1. den 2-10 hafta sonra avuç-içi ve tabanlar dahil rozeoller, ağızda plak müköz, nemli
yerlerde Condylomata lata, hematojen yayılımla menenjit, periostit,
korioretinit, v.s. gelişir.
1+2. Dönem
Lezyonları ® Bol spiroket içerirler, çok infeksiyözdür. Olguların
1/4'ünde spontan şifa gelişir, 1/4'ünde latent periyodda kalır, 1/2'sinde ise
3. döneme ilerler.
3. Dönem: Gom (cilt, karaciğer ve kemikte granulom gelişimi), KVS semptomları
(aort kapağı ve aort kavsi tutulumu ve anevrizma gelişimi), MSS Sy.
Nörosy;
hiperrefleksi, büyüklük hezeyanları ve felçlerin görüldüğü MSS tutulumu (Paralizi General) ve/veya medulla spinalis arka köklerdeki tutulum ile şiddetli bacak
ağrıları (Tabes dorsalis) şeklindedir. Gomda
basil bulunmaz. Bulaştırıcılık yoktur. Tablodan Tip IV ADR sorumludur. B) Konjenital Sy: Anne, hastalığı
edindikten sonraki 8 yıl içinde oluşan gebeliği sırasında bakteriyemi
geçirebilir ve fetusa spiroket bulaşır.
1. On-15 haftalık gebelikte intrauterin
bulaş gerçekleşmişse tablo; fetal ölüm, multiorgan malformasyonları, abortus
veya infeksiyonlu yenidoğan şeklinde sonuçlanabilir.
2. Canlı
doğanlarda çoğunlukla hiçbir hastalık tablosu bulunmaz. Ancak bir süre sonra
burunda septal defekt, kanlı rinit,
el ve ayaklarda büller, hepatosplenomegali, yaygın makülopapüler raş
gelişebilir. Bu dönemi atlatan bebeklerde, eğer tedavi edilmemişse birkaç yıl
sonra (okul çağında) Hutchinson dişleri,
Socrates (semer) burnu, interstisyel keratit, periostite bağlı kılıç-kını tibia ve KVS patolojileri
gelişir. Diş bulgusu+Keratit+Sağırlık®Hutchinson Triadı.
]
Tanı Testleri:
1. Direkt
tanı: Karanlık alan mikroskopisi, fresh preparatta Levaditi yöntemi, Fluoresan
Antikor Testi (FAT). Lepra basili gibi, in vitro koşullarda üretilemez.
2.
Serolojik (indirekt) tanı:
a)
Non-treponemal testler: Sy'nin erken dönemindeki hastalarda, hasarlanmış
hücrelerden serbestleşen ve bir miktar da T.pallidum'un yüzeyinde bulunan lipid yapılı maddelere karşı IgM ve IgA karışımından ibaret reagin antikorlar denen anti-lipoidal otoantikorlar gelişir.
Non-treponemal testlerle bu antikorlar araştırılır.
-
KBR (Wassermann-Kolmer)
-
Flokülasyon Testleri : (VDRL, RPR)
Bu testler
1. dönemde % 70, 2. dönemde % 99 (+),
3. ay sonunda hepsinde (+), genelde şifadan 6-8 ay sonra (-). Bu testler, tedavinin izlenmesinde yararlıdır.
Test > % 98 spesifikliğe sahiptir. VDRL, sadece nörosy’de ilk tanı testi olarak kullanılabilir.
Materyal olarak BOS kullanılır.
Kalıcı Yalancı (+) sonuç: Malarya, Lepra,
Rubeola, infeksiyöz mononükleoz, kronik otoimmün hastalıklar.
Geçici Yalancı (+) sonuç: Gebelik,
akut ateşli hastalık ve aşı uygulaması sonrasında.
b)
Treponemal testler: 2. haftadan itibaren (+)'leşir. Hasta serumunda spesifik
antikor aranır. Sakıncası, AIDS gibi olgular dışında yaşam boyu (+) kalmasıdır.
- FTA-ABS: Yalancı (+) sonuç yoktur. İlk (+)'leşen, çok güvenilir bir testtir.
Yenidoğanda IgM (+) ise, konjenital infeksiyon var demektir.
- TPHA (Hemaglütinasyon testi, oldukça
duyarlıdır)
- MHA-TP (Mikrohemagglütinasyon testi)(Daha
kullanışlı ve kolay)
-
En şaşmaz tanı : Western Blotting
G Tüm sy
lezyonlarında ortak histopatolojik bulgu: Endarterit
ve periarterit.
]
Dezenfektanlara duyarlıdır; klozet bulaşı söz konusu değildir. Bulaş için
direkt temas gereklidir. Tek bir cinsel temas ile bulaş riski % 30 kadardır.
Telif hakları saklıdır. Site içerisindeki hertürlü bilgi ve resimin izinsiz kopyalanması,yayınlanması yasaktır.
Site hakkındaki görüşleriniz için: klinik@ihlas.net.tr
Prof. Dr. Volkan
ÖZGÜVEN
Yrd. Doç. Dr. Ufuk DİZER