VULVOVAJİNAL ENFEKSİYONLAR
Tanım:
Vulva ve
vajenin sık rastlanan infeksiyonları olup bir kısmı normal vajen florasında
bulunan mikroorganizmaların çoğalması sonucunda bir kısmı ise cinsel temasla
bulaşan infeksiyöz ajanlarla meydana gelir.
Etiyoloji: İnfeksiyöz vajenitler başta mayalar (Candida albicans) ,
bakteriler ve protozoonlar (Trichomonas vaginalis) olmak üzere viruslar,
klamidyalar, mikoplazmalar gibi çok çeşitli mikroorganizmalar tarafından
oluşturulabilir. Bakteriyel vajinoz Gardnerella vaginalis ve anaerobik
bakterilerin sinerjik infeksiyonudur. Hem G.vaginalis hem de anaerobik
bakteriler normal vajen florasında bulunmakla birlikte, vajinozda sayıları daha
fazladır. Stafilokoklar, enterik basiller ve fusospiroketler vajinozların diğer
bakteriyel nedenleridir. Entomoeba histolytica, Enterobius vermicularis,
ektoparazitler, Herpes simplex virus, Human papilloma virus ve Mollusgum
contagiosum sık olmayan vajenit etkenleri arasındadır.
Klinik belirti ve bulgular: En önemli bulgusu vajinal akıntının artmasıdır.
Akıntı fizyolojik akıntıdan farklıdır. Akıntı ile beraber sıklıkla kaşıntı
şikayeti de bulunmaktadır. Akıntının menstrasyon ile artış göstermesi
trikomonal vajeniti düşündürür. Vajinal kandidiyazisde semptomlar genellikle
mensturasyondan önce başlamakta, bakteriyel vajinozda ise semptomların
menstürasyon ile ilişkisi bulunmamaktadır.
Klasik olarak T.vaginalis akıntısı yapışkan, sarı-yeşil renkte ve pis
kokuludur. Kandida infeksiyonun akıntısı, beyaz gri renkte homojen ve
yapışkandır, süt kesiğine benzetilir, Bakteriyel vajinozda ise akıntı beyaz gri
renkte ince ve pis kokuludur. Ancak karışık infeksiyonlar sık olabildiğinden
akıntının özellikleri karmaşık olabilir..Vulva ve perianal bölge duyarlı
reseptörlerle kaplı olduğundan ağrı, kaşıntı ve batma şikayetleri yoğun
olabilir.Dizüri ve ağrılı koitus sıktır. İnfeksiyon vajenin yüzeyel
tabakalarını içerdiği için ateş gibi sistemik semptomlar yoktur.
Tanı:
İyi alınmış öykü ve fizik muayene bulguları ile tanı zor değildir. Muayeneden
en az 72 saat önce hasta duş yapmamış olmalıdır. Labia va vajinal mukoza
kırmızı ve ödemlidir. Bir pipetle vajinal akıntı alınmalı ve Ph’sına
bakılmalıdır.Trikomonal vajenit ve bakteriyel vajinozda Ph 4.5’un üzerindedir.
Vajinal kandidiyazisde Ph normaldir. Diğer bir damla akıntı lam üzerine konmalı
ve bir damla %10 KOH ilave edilmelidir. Balıksı kokunun olması aminlerin
varlığına işaret edip bakteriyel vajinoz daha az oranda da trikomonas
düşünülmelidir. İkinci bir lam üzerine alınan akıntı örneği bir damla %9 NaCl
ile karıştırılmalı ve lamel ile üzeri örtülerek mikroskop altında
incelenmelidir. Gram boyalı preparat incelemesi bakteriyel morfolojinin ayırd
edilmesi açısında yapılabilir. Ancak tanı için gerekliliği yoktur. Bakteriyel
vajinozda üzerinde ince kokobasiller olan epitelyal hücrelere ‘Clue cells’ adı
verilir. Bu hücreler hem direkt yaymada hem de gram boyasında saptanabilir.
Rutin vajinal kültür, vajenit etkenlerinin çoğu normal florada da bulunduğu
için yararsızdır.
Tedavi:
Etkene yönelik özgül tedavi, ağrı ve ödemi azaltmaya yönelik lokal tedaviler,
iyi kişisel hijyen ve cinsel partnerlerin tedavisi temel prensiplerdir.
Trikomonal vajenit tedavisi; Metranidazol 3x250 mg/gün, veya 1x30mg/kg/gün 7
gün süreyle kullanılır. Birlikte intravajinal metranidazol kullanımı (500mg/tablet/gün)
klinik yanıtı hızlandırır.
Reinfeksiyonu engellemek için cinsel partner de 2gram / tek doz oral
metranidazol ile tedavi edilmelidir.
Bakteriyel vajinozda da metranidazol yanıtı %80-90 arasındadır. 15mg/kg/gün 7
gün süreyle kullanılmalıdır. Rekürrens görülen kadınlarda cinsel partnerler de
tedavi edilmelidir. Bakteriyel vajinozda alternatif tedavi olarak, klindamisin
2x300mg/gün oral 7 gün en iyi seçenektir.
Vajinal kandidiyazis tedavisinde en etkin tedavi intra vajinal krem ya da
supozituvar olarak imidazolün (mikanazol, klotrimazol, butokanozol, tiokanozol
vb) veya triazollerin (terkonazol) bir hafta süreyle kullanılmasıdır. Vajinal
kullanımı olan tek poliyen antifungal ajan nistatindir, ama etkisi imidazollere
oranla azdır.Ondört gün süreyle 100000 ünitelik tabletler intravajinal
kullanılmaktadır. Borik asit kapsüllerinin (600mg) günde bir kez 14 gün
intravajinal kullanımı etkin olmakla birlikte gebelikte kullanılmamalıdır.
Cinsel partnerlere de topikal tedavi uygulanmalıdır. Oral yoldan kullanılan tek
doz 150 mg. flukonazolün etkinliği gösterilmiş olup tek doz veya 3 gün süreyle
oral itrakonazol kullanımı da önerilmektedir. Bazı kadınlarda defalarca tedavi
verilmesine rağmen vajinal kandidiazis persistans gösterebilir. Bu hastalarda
sistemik ketakonazol tedavisi (5-7 mg/kg/gün, 2x200mg/gün) denenmelidir. Ancak
başarı oranı sınırlıdır.
Kaynak :
Türk İnfeksiyon Web Sitesi (TİNWEB)